- Не выдавай сябе за святога. Зараз усё будзе iначай. Нiякiх 'гасцей', нiякiх утварэнняў Ф - нiчога. У момант матэрыялiзацыi пачынаецца распад.
- Гэта непаразуменне, - усмiхнуўся я i пакiваў галавой; я спадзяваўся, што мая ўсмешка выглядае натуральна. - Снаўт, гэта не пакуты сумлення, а толькi iнстынкт самазахавання. Я не хачу памiраць.
- Што?..
Снаўт разгубiўся. Ён падазрона паглядаў на мяне. Я дастаў з кiшэнi скамечаны лiст з формуламi.
- Я таксама думаў пра гэта. Ты не верыш? Як вядома, я першы прапанаваў нейтрынную гiпотэзу. Праўда? Паглядзi. Антыполе можна ўзбудзiць. Для звычайнай матэрыi яно не ўяўляе небяспекi. Гэта праўда. Але ў момант дэстабiлiзацыi, калi нейтрынная сiстэма распадаецца, вызваляецца лiшняя энергiя сувязi. Калi на кожны кiлаграм масы, што знаходзiцца ў спакоi, прыпадае 108 эргаў, то на кожнае ўтварэнне Ф - ад 5x108 да 7x108 эргаў. Ты можаш уявiць, што гэта такое? Невялiкi ўранавы выбух унутры Станцыi.
- Пра што ты гаворыш! Але... але Сарторыус павiнен гэта ўлiчваць...
- Неабавязкова, - запярэчыў я са зласлiвай усмешкай. - Разумееш, Сарторыус прыхiльнiк школы Фрэзера i Каёлы. Згодна з iхняй тэорыяй, уся энергiя сувязi ў момант распаду вызваляецца ў выглядзе светлавога выпраменьвання. Гэта была б проста вельмi яркая ўспышка, мажлiва, не зусiм бяспечная, але не разбуральная. Аднак iснуюць iншыя гiпотэзы, iншыя тэорыi нейтрыннага поля. Згодна з Каятам, Авалавым, Сiёнам, дыяпазон выпраменьвання значна шырэйшы, а максiмум прыпадае на жорсткае гама- выпраменьванне. Добра, што Сарторыус верыць сваiм настаўнiкам i iхнiм тэорыям, але ёсць i iншыя тэорыi, Снаўт. Паслухай, што я табе скажу... - Я бачыў, што мае словы ўздзейнiчаюць на яго. - Трэба браць пад увагу i Акiян. Калi ён зрабiў тое, што зрабiў, то, вядома, скарыстаў аптымальны метад. Iнакш кажучы, яго дзеяннi ўяўляюцца мне аргументамi на карысць iншай школы, а не на карысць Сарторыуса.
- Дай мне твае запiсы, Кельвiн.
Я працягнуў яму лiсток. Снаўт схiлiў галаву, спрабуючы прачытаць мае каракулi.
- Што гэта? - паказаў ён пальцам.
Я ўзяў у яго лiсток.
- Гэта? Тэнзар трансфармацыi поля.
- Дай мне лiсток...
- Навошта? - спытаў я, ведаючы, што ён адкажа.
- Я павiнен паказаць яго Сарторыусу.
- Як хочаш, - абыякава адказаў я. - Магу даць. Толькi ўлiчы, эксперыментальна нiхто гэтага не правяраў. Такiя сiстэмы яшчэ дагэтуль невядомыя. Сарторыус верыць Фрэзеру, а я разлiчваў згодна з Сiёнам. Я не фiзiк, i Сiёна таксама не фiзiк. Ва ўсякiм разе з пункту погляду Сарторыуса. Але гэта дыскусiйнае пытанне. А я не хачу дыскусii, у вынiку якой я магу знiкнуць дзеля славы Сарторыуса. Цябе можна пераканаць, яго - не. Я не буду нават iмкнуцца.
- Што ты хочаш зрабiць?.. Ён працуе над гэтым, - абыякава паведамiў Снаўт.
Ён згорбiўся, увесь яго спрыт знiк. Я не ведаў, цi давярае ён мне, але мне было ўсё адно.
- Тое, што робiць чалавек, калi яго хочуць забiць, - цiха адказаў я.
- Я паспрабую звязацца з iм. Мо ён думае пра нейкiя меры бяспекi, прамармытаў Снаўт. Ён зiрнуў на мяне. - Паслухай, а калi ўсё-такi?.. Першы праект, га? Сарторыус згодзiцца. Безумоўна. Ва ўсякiм разе... ва ўсякiм разе... нейкая магчымасць.
- Ты верыш?
- Не... Але... гэта не зашкодзiць...
Мне не хацелася згаджацца надта хутка, каб не паказаць, як важна, што Снаўт становiцца на мой бок. Цяпер мы маглi разам зацягваць справу.
- Трэба падумаць, - сказаў я.
- Я пайду, - мармытнуў Снаўт i ўстаў.
Калi ён уставаў з крэсла, у яго хруснулi суставы.
- Дык ты дазволiш зняць з цябе энцэфалаграму? - спытаўся Снаўт, выцiраючы пальцамi фартух, нiбы спрабаваў сцерцi нябачную пляму.
- Добра, - згадзiўся я.
Не звяртаючы ўвагi на Хэры (яна назiрала за гэтай сцэнай моўчкi, трымаючы кнiгу на каленях), Снаўт падышоў да дзвярэй. Калi яны зачынiлiся, я ўстаў, разгладзiў лiсток, якi трымаў у руках. Не ведаю, цi прызнаў бы Сiёна мае вывады дакладнымi. Вiдаць, не. Я здрыгануўся. Хэры падышла да мяне ззаду i дакранулася да пляча:
- Крыс!
- Што, каханая?
- Хто гэта быў?
- Я табе казаў. Доктар Снаўт.
- Што ён за чалавек?
- Я мала яго ведаю. Чаму ты пытаешся?
- Ён так пазiраў на мяне...
- Вiдаць, ты яму спадабалася.
- Не, - пакруцiла яна галавой. - Ён пазiраў на мяне iнакш. Так... нiбыта...
Яна здрыганулася, падняла на мяне вочы i адразу ж iх апусцiла.
- Пайшлi адсюль куды-небудзь...
ВАДКI КIСЛАРОД
Я ляжаў у цёмным пакоi здранцвелы, уперыўшы позiрк у светлы цыферблат на руцэ. Колькi гэта працягвалася, не ведаю. Я прыслухоўваўся да свайго дыхання i нечаму здзiўляўся. Стан дзiўнай абыякавасцi я звязваў з вялiкай стомленасцю. Павярнуўся на бок, ложак быў незвычайна шырокi, мне чагосьцi не хапала. Я затаiў дыханне. Наступiла поўная цiшыня. Я сцiшыўся. Нiякага руху. Хэры? Чаму я не чую яе дыхання? Я правёў рукамi па пасцелi. Хэры не было.
'Хэры', - хацеў я паклiкаць, але пачуў крокi.
Нехта высокi i грузны iшоў, як...
- Гiбарыян? - спакойна спытаўся я.
- Так, гэта я. Не запальвай святла.
- Не запальваць?
- Не трэба. Так будзе лепш нам абодвум.
- Але ж цябе няма сярод жывых?
- Гэта не мае значэння. Ты пазнаеш мой голас?
- Пазнаю. Навошта ты гэта зрабiў?
- Так трэба было. Ты спазнiўся на чатыры днi. Калi б ты прыляцеў раней, магчыма, у гэтым не было б патрэбы. Не пакутуй, хай тваё сумленне будзе спакойным. Я адчуваю сябе нармальна.
- Ты сапраўды тут?
- А ты думаеш, што бачыш мяне ў сне, як думаў пра Хэры?
- Дзе яна?
- Чаму ты лiчыш, што я павiнен ведаць?
- Я здагадаўся.
- Не будзем гаварыць пра гэта. Дапусцiм, што замест яе прыйшоў я.
- Але я хачу, каб яна таксама была тут.
- Гэта немагчыма.
- Чаму? Паслухай, ты ж ведаеш, што на самай справе гэта не ты, а я?
- Не, гэта на самай справе я. Дакладней - я, паўтораны яшчэ раз. Але навошта мы марнуем час?
- Ты пойдзеш?
- Пайду.
- I тады яна вернецца?
- Табе гэта важна? Яна для цябе вельмi многа значыць?
- Гэта мая справа.
- Ты ж баiшся яе.
- Не.
- I грэбуеш...
