Ў душы маёй, ніякая не злічыць, сіла!
Ён, Стольнік, дочку забівае! Я - забіты
І знішчаны! Пад браму чорт прывёў сярдзіты.
Зірні, як ён гуляе! Што дзень баль і п'янства!
Як свецяць вокны! Музыка! Гуляе панства!
І замак не абваліцца на чэрап лысы!
Падумай помсціць, дык чорт зброю дасць: хапіся.
Ледзь я падумаў, чэрці маскалёў наслалі!
Стаяў я, гледзячы, як замак штурмавалі.
* * *
Бо фальш, што быў я з маскалямі ў нейкай змове.
* * *
Глядзеў, а думкі розныя, на безгалоўе,
Віліся. Перш глядзеў на ўсё, скажу адкрьгга,
Як на пажар дзіця, і з пачуццём бандыта
Чакаў, калі ўсё зваліцца і загарыцца.
Часамі думаў ратаваць яе пусціцца,
І нават Стольніка
* * *
А бараніліся тады вы смела, ўпарта,
Хоць маскалі атакавалі не на жарты.
Страляюць кепска! Ўбачыўшы, што адступалі,
Я закіпеў ад злосці - Стольнік зноў на хвалі!
І так яму на свеце у ва ўсім вядзецца?
Дык і ад гэтага нападу адаб'ецца?
Я засаромлены пайшоў, а ўжо быў ранак,
Ажно гляджу, пазнаў: выходзіць ён на ганак
І запінкай брыльянтавай мігціць на сонцы,
І круціць вус, сабой здаволены бясконца.
І мне здалося, што смяяўся нада мною,
Што ён мяне пазнаў і ўзмахваў так рукою
3 насмешкай і пагрозай. Карабін хапаю
У салдата, ледзь падняў - я стрэліў, не згадаю!
Ты знаеш!
Пракляты самапал! Бо той, хто забівае
Мячом - замахваецца, круціць, адбівае,
Раззброіць можа ворага або спыніцца,
А зброя агнястрэльная - абы схапіцца,
Адна хвілінка, іскарка...
* * *
Ці ж я ўцякаў, як ты ў мяне наставіў дула?
Стаяў я моўчкі, роспач сэрца агарнула
I з жалю нейкага я на'т не зварухнуўся.
Чаму ж ты, ах, Гервазы, ў той час прамахнуўся?
Зрабіў бы ласку! Ды, відаць, за грэх пакуты
Патрэбныя...'
Зноў задыхнуўся, болем скуты
'Бог бачыць,- мовіў Ключнік,- што я шчыра меціў!
А стрэл твой колькі ж выпусціў крыві! Прыкмеціў,
Якой азваўся ў нашых сем'ях ён бядою?
А гэтаму ўсяму, пан Яцак, ты віною!
