А сёння, калі Графа ледзь-ледзь не задзелі,

Апошняга з Гарэшкаў, хоць і па кудзелі,

Ты засланіў яго. Калі маскаль стараўся

Мяне забіць, то праз цябе я жыў застаўся.

Дык калі праўда, што ты стаў ксяндзом-манахам,

То ўжо не згінеш пад Сцізорыкавым ўзмахам.

Бывай, не праступлю больш вашага парога,

Цяпер мы квіты, дык пакіньма рэшту Богу!'

Тут Яцак працягнуў руку, але Гервазы

Адскочыў, кажучы: 'Мне нельга без абразы

Крануць рукі тваёй - па гонару законах!

Яна скрываўлена не pro publico bono'.

Дык Яцак на падушкі зноў апаў бяссільна,

Штораз бляднейшы, і пачаў распытваць пільна

Суддзю ізноў, ці пасылалі па плябана,

А Ключніку сказаў: 'Вось я малю васпана

Застацца, зараз скончу, ледзь мне хопіць сілы

Сказаць. Пан Ключнік, я стаю ўжо ля магілы!'

'Што ты,- сказаў Суддзя,- я ж бачыў сам, што рана

Не страшная, а ты так пільна жджэш плябана?

Змяніць мо перавязку? Лекара, быць можа?

Ў аптэчцы ёсць...' Ксёндз перарваў: 'Не дапаможа

Нішто. Была старая рана там з-пад Ены,

А сёння зачапілі, дык і ўсё - гангрэна.

А я на ранах знаюся - вось кроў, як сажа,

Ды гэта глупства ўсё... Дык што тут доктар скажа?

Раз паміраем, здаць цяпер ці потым душу...

Даруйце, пане Ключнік, я закончыць мушу!

* * *

І ў тым заслуга ёсць, не стацца вінаватым

Перад народам, хоць і здраднікам праклятым

Цябе завуць, так як было тады са мною!

* * *

І здрадніка імя ішло за мной чумою.

Знаёмыя са мной не сталі сустракацца,

Сябры мае мяне ўжо сталі выракацца.

Хто баязлівы, той здалёк ледзь прывітаўся.

Ды на'т габрэй які, мужык і той стараўся,

Хоць пакланіўшыся, правесці злосным смехам

А слова 'здраднік' адбівалася ўкруг рэхам

І цэлы дзень ад рання самага да змроку

Вілося прада мной, як пламя ў хворым воку.

Аднак не быў я здраднікам радзімы.

Маскоўскім сябрам гвалтам я пачаў лічыцца.

Зямлі Гарэшкаў частку аддалі Сапліцам

Таргавічаны ды надумалі і ўрадам

Мяне ушанаваць. Каб быў я здольны к здрадам

Чорт радзіў, дык я стаў бы сільны і багаты.

Каб стаў я маскалём, дык першыя магнаты

Маёй шукалі б ласкі. Сын шляхоцкай хаты

І селянін, што землякоў так папракаюць

За службу маскалям, удачлівых не хаюць.

Вы читаете Пан Тадэвуш
Добавить отзыв
ВСЕ ОТЗЫВЫ О КНИГЕ В ИЗБРАННОЕ

0

Вы можете отметить интересные вам фрагменты текста, которые будут доступны по уникальной ссылке в адресной строке браузера.

Отметить Добавить цитату