Вайна ці мір — чаго пазногці грызці,Мудрэц павінен ведаць смак карысці.Сачы адно, фартуну не ўпускай.Ну, Фаўсце, дзейнічай, давай!
Фаўст
На прыгаворкі ты лаўкач —Прасцей, даходлівей тлумач.
Мефістофель
Дазнаўся я, што добры наш царокУ клопат даўся незнарок;Калісь яму і прагнай знаціМы аддалі фальшывыя багацці.З вялікай лёгкасцю здабыўшы трон,На свет паквапіўся няўдала ён,Рашыў, што з гэтакай нагодыЁн можа царствам кіравацьІ пра палітыку не дбаць,А дбаць адно — пра асалоды.
Фаўст
Як неразумна! Бо сама ж улада —Найлепшы слодыч і прынада.Шапнуў слаўцо, ці мала гэта — многа,І ўсё табе гатова, быццам з рога.І свет дзівуецца, і свет глядзіць,Як, дзе і чым манарху дагадзіць.А лішак, непатрэбная раскоша,Яна ж зглуміць усю магутнасць можа.
Мефістофель
Раскошы, лішкаў меў царок нямала.А край грызня тым часам раздзірала,—Стары з малым і з братам родны братЗацята б’юцца ўсе падрад.На горад — горад, вёска з вёскай,Парафіянін з цэрквай боскай,З дваранствам смерды, голь і чэлядзьРахункі зводзяць, крыўды дзеляць.Пайшла такая калатня,Што ў ясны дзень не ўбачыш дня —Спакою ні хвіліны не было.Жыць — значыць бараніцца. Так і йшло.
Становішча ў найлепшы акурат,Бо кожны сам сабе і кум і сват;Падняўся смерд на поўны рост,Гізуе, прэ, задраўшы хвост.Ды ўжо абрыдла многім свара тая.Крычаць: «Дзе ж трон, дзе ты, царква святая?Спакой і лад у край вярнуць пара!Калі замала розуму ў цара,Пасадзім іншага; любоў народаЯму здабудуць мір і згода».
Фаўст
Папоўшчына!
Мефістофель
А хто, як не сутаны,Маліцца любяць на трыбух напханы?Яны найбольш пілі і жэрлі,Цяпер, глядзі, з ражном паперлі:І вось правіцель наш набожныІдзе на бой, на бой апошні.