Выцягваецца ўздоўж, нібыта ў сне і ўночы,

Падцягвае жывот і грудзі, жмецца дужа

І раптам корчыцца і дзьмецца накшталт вужа,

Што хвост і галаву зацягвае ў пярсцёнкі:

Так стаў Гервазы тоўсты, як спярша быў тонкі.

Вяроўкі падаліся, скрыпнуўшы аб косці,

Але не лопнулі. Ад сораму і злосці

Крутнуў Гервазы моўчкі твар крывы ад гневу

I абыякавы ляжаў, падобны дрэву.

Вось бубны вухнулі, уперад зрэдку, потым

Штораз гусцей грымелі клічам ці зваротам.

Пад той сігнал загад салдаты атрымалі

Жакеяў з Графам зачыніць пад варту ў залі,

А шляхту ў двор гнаць, дзе была другая рота.

Дарма злуе Крапіцель, рвецца з тых цянётаў.

А на двары ўжо мітусіліся, гудзелі

Падгайскія, Грачэхі, Бірбашы, Бяргелі-

Сябры і сваякі Суддзі, што наляцелі

Са зброяй у руках, пачуўшы аб нападзе,

Тым больш, што век былі з Дабрынскімі у звадзе.

Хто змог прывесці з вёсак батальён салдатаў?

І хто так хутка засцянкоўцаў тых раскратаў?

Асэсар? Янкель, можа? Розна гаварылі,

Аднак не ведае ніхто да гэтай хвілі.

І сонца ўжо ўстае крывава з шэрых ценяў

І берагам тупым, пазбаўленым праменняў,

З хмурын сівых, парваных, збітых бесталкова

Высоўваецца, быццам з горана падкова.

Ўздымаўся вецер, гнаў натоўпы хмар з усходу

Яны па-над зямлёй плылі, як крыгі лёду,

І кожная з тых хмар дождж дробны рассявае,

А вецер следам сушыць, росы абівае.

За ветрам тым пахмурак зноў ляціць вільготны

Так дзень уперамежку быў халодны, слотны.

Маёр тым часам загадаў цягнуць бярвенні,

Якія сохлі кучаю на прыгуменні,

У кожным з іх сякерай дзіры прасякаюць

І ў тых калодах ногі шляхты замыкаюць.

Абодва бервяны ў канцах цвікамі збіты,

Змыкаюцца пашчэнкамі сабак сярдзітых.

Вяроўкамі ж мацней салдаты вяжуць рукі

У шляхты на плячах, а дзеля большай мукі

Маёр загад даў зняць з галоў канфедэраткі,

З плячэй плашчы, на'т кунтушы і тарататкі.

І так вось забіякі, стаўшы ўміг рабамі,

Трасліся і званілі з холаду зубамі,

Бо сыпаў дождж, мачыў зямлю, рабіў балота.

Дарма злуе Крапіцель, рвецца з тых цянётаў.

Дарма, што ў згодным шчырым льюцца сугалоссі

Суддзёвы, Талімэны просьбы і плач Зосі,

Каб аблягчыць хоць трохі шляхты стан гаротны.

Што праўда, афіцэр Мікіта Рыкаў, ротны,

Не кепскі чалавек, не адмаўляўся крута

Вы читаете Пан Тадэвуш
Добавить отзыв
ВСЕ ОТЗЫВЫ О КНИГЕ В ИЗБРАННОЕ

0

Вы можете отметить интересные вам фрагменты текста, которые будут доступны по уникальной ссылке в адресной строке браузера.

Отметить Добавить цитату