А Робак да грудзей прыціснуў яго скроні,
Злажыў на галаве накрыж свае далоні,
На неба глянуў і сказаў: 'Сынок мой! Богам!'
І плакаць стаў... Тадэвуш скрыўся за парогам.
'Як так?- спытаў Суддзя.-І ты яму нічога
Не скажаш зараз, нават і перад дарогай?'
'Не,- ксёндз сказаў,- не дам яму ніякіх знакаў
(I тут, закрыўшыся рукамі, доўга плакаў).
Няхай ад беднага лепш будзе гэта скрыта,
Што бацька змушан быў шмат год, накшталт бандыта.
Хавацца ад людзей. Сказаць я марыў,
Ды Богу за грахі зраблю яшчэ ахвяру'.
'Тады пара,- сказаў Суодзя,- падумаць штосьці
І аб сабе, бо хвораму ў тваім узросце
Няма як з іншымі збірацца у вандроўку.
Ты ж мне казаў, што ўжо даўно нагледзеў схоўку,
Скажы мне, дзе яна? Вунь брычка ўжо гатова,
Някепскім сховам будзе хатка леснікова'.
А Робак галавой крутнуў: 'Да заўтра рана
Ёсць час,- сказаў,- пашлі, мой браце, па плябана,
Каб як мага хутчэй прыбыў сюды з прычасцем,
Адпраў усіх, астанься з Ключнікам - на шчасце,
Ён тут. І дзверы зачыні'.
Яго наказы
Суддзя ўсе споўніў, сеў на ложак, а Гервазы
Стаіць, апёршы локці на мячы, а скроні,
Прыгнуўшыся, заціснуў у свае далоні.
А Робак, перш чым мовіць, Ключніка аблічча
Праверыў пільным вокам моўчкі, таямніча.
І як хірург перш мяккую руку ўскладае
На цела ў месцы, дзе яго прабіць жадае,
Так Робак быстрыню сваіх вачэй злагодзіў
І імі па Гервазага вачах праводзіў,
Ўканцы, як бы рашыўшыся, ўваткнуць нож зразу,
Прыкрыў рукою вочы і пачаў ад сказа:
'Я - Яцак Сапліца...'
І Ключнік, гэта слова
Пачуўшы, згорбіўся і, корпуса паловай
Нахілены наперад, звіс, прыгнуўшы ногі,
Як камень, спынены ў палёце ў паўдарогі,
Тапырыў вусы, вусны расчыняў шырока,
Гразіў зубоў аскалам, страшным блескам вока,
Рапіру выпусціў, пасля каленьмі сціснуў
Каля зямлі, рукой хапаў, і меч павіснуў
Ля ног, з'язджаў назад, што раз распрасціраўся
І ў розныя бакі канцом сваім ківаўся.
Гервазы быў, як рысь паранены, што хоча
З густэчы дрэва кінуцца стральцу у вочы:
Ўздымаецца клубком, мармыча, зрок крывавы
Іскрыцца, вусы ходзяць, б'ецца хвост рухавы.
'Нішто мяне ўжо ўстрашыць,- ксёндз сказаў,- не можа,
Бо ўжо я, пан Рэмбайла, пад рукою Божай,
Але ў імя таго, які свет грэшны збавіў,
