Не вытрымаю доўга. Сёння ўжо здаюся,
Прыму умовы згоды так, як суд падкажа'.
Гервазы ўскрыкнуў: 'Згоды? Што пан гэта кажа?!
З Сапліцамі, мапанку, згода?- Тут скрывіўся,
Як быццам сам сваёй гаворцы задзівіўся.-
З Сапліцам згода! Што, мапанку, гэта хіба
Жарт! Замак, вечная Гарэшкава сяліба
Сапліцам пераходзіць! Хай пан толькі рачыць
З каня сысці. Няхай пан толькі сам убачыць!
Не знаеш, пан, што робіш! Не ўпірайся, пане,
Злазь, пан!'- І стрэмя ў рукі ўзяў для прытрымання.
Пайшлі у замак, сталі пры ўваходзе ў сені.
'Вось тут,- сказаў Гервазы,- ў пышным акружэнні
Паны у крэслы, паабедаўшы, сядалі.
Сялян мірыў тут пан, а часам дні бывалі,
Што ён расказваў нешта весела і складна
Ці слухаў жарты і аповесці спагадна.
А моладзь фехтавала на двары заўзята,
А не, дык аб'язджала маладых бахматаў'.
Далей стары працягваў: 'Вось пад тым скляпеннем
Няма ў паркеце залы гэтулькі каменняў,
Якую колькасць бочак він яна глынула.
На паясах іх шляхта з пограба цягнула,
Прыбыўшы к нам на імяніннае гулянне,
Або на сейм, на сеймік ці на паляванне.
А вунь на хорах там капэлія стаяла,
Яна ў арган і іншыя інструменты іграла.
Як мы ўзнімалі чары, трубы безупынна,
Як судным днём раўлі, а тосты гучна, чынна
Ішлі чаргой: найперш за караля, а далей
За прымаса, за каралеву выпівалі,
Пасля ў чэсць шляхты і ўсяе Рэч Паспалітай.
А там ужо, за пятай шклянкаю дапітай,
'Кахаймася' пілі ўжо ўсе без затрымання,
І тост, пачаты ўдзень, канчаўся толькі зрання,
Калі запрэжак падрыхтованых багата
Чакала, каб адвезці кожнага дахаты'.
Пайшлі далей. Гервазы моўчкі ў задуменні
То зрок запыніць на сцяне, то на скляпенні:
Яго ўспамінаў розных хваля агарнула,
Здавалася, хацеў сказаць: 'Усё мінула!'
То галавой кіўне, а то махне рукою,
Відаць, што згадкі не давалі супакою.
Відаць, іх адганяў; аж крокі затрымалі
Наверсе, у люстэркавай вялікай залі,
Дзе ад люстэркаў засталіся толькі рамы,
Без шыбаў вокны, галерэя супраць брамы.
Схіліў стары тут голаў ад душэўнай мукі
І твар далонямі прыкрыў, пасля зняў рукі,
Ды боль і роспач засталіся на абліччы.
Хоць Графу тут было ўсё цьмяным, таямнічым,
