Фаўст

Філосаф, ён фактычна — здань,
І ён другім такім во зданям
Мільён прыдумае пытанняў.
Напрыклад, памыліўся ты, залез у путы —
Разумны, значыцца; бо розум нарадзіцца
Павінен толькі праз пакуты.

Гамункул

Парадай добрай варта пажывіцца.

Мефістофель

Ну што ж, ляці! Не траць дарма й мінуты.

Развітваюцца.

Анаксагор^{190} (Фалесу)

Якія довады я мушу ўжыць,
Каб ісціне і ты мог паслужыць!

Фалес

Па волі ветру воды хваль
Бягуць ад цвёрдых скал удаль!

Анаксагор

К агню вядуць жыцця сляды.

Фалес

Не, ўсе пачаткі ад вады.

Гамункул (паміж імі)

Дазвольце ў дыспут умяшацца —
І мне хацелася б пачацца.

Анаксагор

Скажы, Фалес, а ты ці ў стане
Гару за ноч узвесці з твані?

Фалес

Прырода ў руху, вольным ад руціны,
Не замыкаецца ж у ночы, дні, гадзіны.
На ўсё законы ёсць, ва ўсім свой лад,
Пераўтварэнням не патрэбен гвалт.

Анаксагор

А выбух? А зямны агонь пякучы?
Плутон жа выбухам падкінуў кручы,
Эол зарадам сціснутага газу
Перамалоў усю зямную масу.

Фалес

Ды што з таго? — Стаіць сабе гара
І добра, што стаіць. А нам пара
Пакінуць спрэчкі пра адвечны цуд,
Час марнаваць, дурыць цярплівы люд.

Анаксагор

Ужо кішаць па скалах мірмідоны,
Мурашкі, дактылі, пігмеі —
Народ руплівасцю вядомы,
Сяліцца ў шчылінах малеча ўмее.