Калі гасподзь за нейкі дробны грэхУ апраметную наш род паверг,Няўтульна жыць нам стала і нясыта,Бурчала ў чэраве несамавіта.І нейк прыпёрла ўсім чарцям адразу,—Мы як далі! — хоць з пекла прэч ад газу!Той серны газ як грымнуў угару,Ушчэнт зямную трушчачы кару!Дзе спод тады быў, пад нябёсыЦяпер спічастыя імкнуцца ўцёсы,А дзе быў верх, цяпер там спод —І там жыве чарцячы наш народ.Пазней мужы вучоныя з тых выбухаў-грымотаўВам вывелі тэорыю пераваротаў…Вось так прарвалі чэрці пекла нетрыІ ўжо гуляюць вольна на паветры.А тайну вызвалення нашага пазнейАдкрыў апостал Павел для людзей{241}.(Пасланне да эфесян, 6,12.)
Фаўст
Я асаблівага не бачу дзіва,Што высяцца тут горы ганарліва.Прырода склалася з сябе самаРазумна, мэтазгодна. НездармаГара з гарою зводзіцца — у горы,Рака з ракой зліваецца — у моры.Заканамерна, што адхоны горНахілены да рэчак і азёр.На перамены творчыя прыродзеНяма патрэбы ў чортавым смуродзе.
Мефістофель
Заўсёды ясна нам усё, аднакЯ сам пабачыў, што было і як —Я добра помню, як смалаКіпела тут, як кузня тут гула,Калі Малох у вогненным гарнілеКаваў камлыгі ў тысячы пудоў.І валуны дасюль яшчэ ў пяску і ў пылеЛяжаць як сведкі тых гадоў.Чаму? Хто скажа вам талкова —Ці з пэўнай мэтаю, ці выпадковаНапісана вучоных прац без ліку?Вось толькі просты, цёмны людНе проста збіць, мой пане, з панталыку,Люд ісціну даўно спазнаў: яна —Ні больш ні менш як яркі цуд,Які стварыў калісьці сатана;Не без прычыны ж кажуць: «ведзьмін хвост»,«Чарцячы палец», «чортаў мост».
Фаўст
Карысна ўведаць і спадсподуТвой самабытны погляд на прыроду.
Мефістофель
Ды што мне на яе глядзець! —Галоўнае, што чорт быў маладзец!У нас, чарцей, наогул — вечна так.Мы любім выдумку і кавардак.А ты? Няўжо, спазнаўшы таямніцы,Яшчэ не маеш яснасці пазіцый?Няўжо твае вандроўкі па зямліТабе нічога так і не далі?Ты ж зведаў без уплываў нічыіх«Зямныя царствы ўсе і веліч іх»{242}.(Матв., 4, 8.)Так, ты з няўрымслівых! Урваўшы дробку,Не мог на пошуках паставіць кропку.
