Фаўст

навязваўся? Мы табе ці ты нам — успомні?

Фаўст

Не шчэр на мяне свае пражорлівыя іклы! Мне агідна і брыдка!.. О вялікі, уладарны дух, што зняў перада мною заслону з свайго аблічча, ты, хто ведае маё сэрца і маю душу, навошта мяне прыкаваў да ганебнага спадарожніка, які асалоду чэрпае ў зле, а ў разбурэнні — забаву.

Мефістофель

Ці скора скончыш ты?

Фаўст

Уратуй яе, інакш — гора табе! Найстрашнейшыя перуны на тваю галаву на тысячы гадоў!

Мефістофель

Не магу паслабіць ланцугоў помсты, не магу зняць завалы. Ратуй яе сам! Хто зрынуў яе на пагібель? — я ці ты?

Фаўст дзіка азіраецца.

Да перуноў звяртаешся? Шчасце, што яны не вам, убогім смяротным, дадзены! Знішчыць нязгоднага — звычай тыранаў адказаць на неаспрэчныя аргументы.

Фаўст

Перанясі мяне туды! Яна павінна быць на волі!

Мефістофель

А небяспека, якая цябе падпільноўвае? Ведай, гараджане яшчэ не забыліся крывавага злачынства тваіх рук. Над месцам забойства лунаюць помслівыя духі, чакаючы твайго прыходу.

Фаўст

Яшчэ і гэтым дакараеш! Забойства і смерць — твая справа, страшыдла! Вядзі мяне туды, загадваю табе — вызвалі яе!

Мефістофель

Я правяду цябе. Але што я зрабіць магу? Хіба я маю поўную ўладу на небе і на зямлі? Я магу затуманіць розум турэмшчыку, а ты завалодай ключамі і выведзі яе чалавечай рукою! Я ж буду стаяць на варце. Толькі гэта я магу.

Фаўст

Вядзі! Вядзі! Хутчэй!

Ноч. Адкрытае поле{122}

Фаўст і Мефістофель імчацца на вараных конях.

Фаўст

Чаго яны гэтак снуюць каля плахі?

Мефістофель

Не ведаю; нешта гатуюць, рыхтуюць.

Фаўст

Лунаюць, сядаюць, ізноў узлятаюць.

Мефістофель

Там чортава котлішча.

Фаўст

Варожаць, вядзьмараць.

Мефістофель

Наперад! Хутчэй!

Цямніца{123}

Фаўст (са звязкай ключоў і лямпай перад дзвярыма)

Зрабіўся я зняверлівым, панурым,
Боль чалавецтва ува мне,
Вось тут яна, за гэтым мокрым мурам,
Адна ў бядзе, хоць не злачынка, не!
Баішся ты акоў?
Баішся ты яе пабачыць зноў?
Смялей! Бо смерць ёй дзверы адамкне!

(Бярэцца за замок.)

З сярэдзіны чуецца спеў.

Шлюха маці мая,^{124}
Мардавала мяне!
А мой бацька — лайдак,